Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Rzecznik wszczyna dochodzenia na podstawie skarg lub z własnej inicjatywy. Jest całkowicie niezależny i nie przyjmuje poleceń od żadnego rządu ani żadnej organizacji. Raz do roku rzecznik przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z działalności.

Sposób powoływania

Powołanie Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich jest jednym z pierwszych zadań nowo wybranego Parlamentu Europejskiego. Kolejne wybory do Parlamentu odbędą się w maju 2014 r. Nowy rzecznik europejski zostanie zatem wybrany w drugiej połowie 2014 r.

Aktualnie urząd Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich pełni Emily O'Reilly, powołana w lipcu 2013 r.

Jak złożyć skargę do Rzecznika?

Osoba niezadowolona z działania instytucji, organu, urzędu lub agencji UE powinna najpierw zwrócić się do nich o naprawienie sytuacji. Jeśli działanie to nie skutkuje, można złożyć skargę do Rzecznika.

Skargę do Rzecznika należy wnieść w ciągu dwóch lat od momentu, gdy skarżący dowie się o wystąpieniu danego problemu. Skarżący musi ujawnić swoją tożsamość, jednoznacznie wskazać, której instytucji lub organu skarga dotyczy oraz opisać na czym polega problem – może jednak zastrzec traktowanie skargi jako poufnej.

Czym nie zajmuje się Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich?

Rzecznik nie może prowadzić dochodzeń w sprawach:

skarg przeciwko władzom krajowym, regionalnym lub lokalnym w państwach UE (resorty rządowe, agencje państwowe i samorządy terytorialne), nawet jeżeli skargi dotyczą spraw związanych z UE,

działań krajowych sądów lub rzeczników praw obywatelskich – Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich nie jest organem odwoławczym od decyzji podjętych przez te instancje,

skarg przeciwko przedsiębiorstwom lub osobom fizycznym.

Co dzieje się po wniesieniu skargi?

Rzecznik może rozwiązać problem skarżącego poprzez zwykłe poinformowanie instytucji, organu, urzędu lub agencji, których dotyczy skarga. Jeżeli jednak to nie wystarczy, Rzecznik będzie dążył do rozwiązania polubownego, które naprawia zaistniałą sytuację i zadowala skarżącego.

Jeżeli te działania nie poskutkują, Rzecznik może wystosować zalecenia do instytucji, której dotyczy skarga. Jeżeli instytucja ta nie przyjmuje jego zaleceń, Rzecznik może przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu specjalne sprawozdanie, w wyniku którego Parlament w razie potrzeby może podjąć niezbędne działania na szczeblu politycznym. 

Jeśli Rzecznik nie jest uprawniony do rozpatrzenia danej skargi – bo na przykład skarga ta była już przedmiotem postępowania sądowego – będzie czynił starania, by skierować skarżącego do właściwego organu, który może mu pomóc.